1. Pam mae mor bwysig bod â chynnwys hygyrch ar y cyfryngau cymdeithasol?

Gydag ychydig o atebion cyflym a chamau hawdd, gallwch droi cyfryngau cymdeithasol eich sefydliad yn lle llawer mwy hygyrch, cynhwysol a llwyddiannus. Ac os byddwch chi’n hoelio hyn, byddwch chi ar eich ennill am greu cynnwys hygyrch ar gyfer y cyfryngau cymdeithasol. Mae’r manteision mor amrywiol â’ch cynulleidfa, ac maen nhw’n cynnwys:

Dangos ymrwymiad i arfer gorau

Mae glynu at Ganllawiau Hygyrchedd Cynnwys ar y We (WCAG) yn un o’r ffyrdd gorau o ddangos eich bod wedi ymrwymo i greu lle sy’n gynhwysol ac amrywiol.

Mae dangos i unigolion eu bod yn gallu cyrchu’ch cynnwys ar y cyfryngau cymdeithasol yn tynnu sylw at y ffaith y gallan nhw gyrchu popeth arall rydych chi’n ei gynnig hefyd; boed hynny’n lleoedd ffisegol, cynnwys ar-lein neu wasanaethau y telir amdanyn nhw. Yn aml, rydyn ni’n dweud, “ystyr cydymffurfio yw nad ydych chi’n cael eich erlyn; nid yw’n golygu eich bod yn cynnwys”. Os byddwch chi’n cymryd y camau i symud y tu hwnt i gydymffurfio, dyna pryd y byddwch chi’n gweld y manteision go iawn, a chreu diwylliant sy’n wirioneddol gynhwysol. Ond mae’n gam cyntaf gwych!

Creu cynnwys mwy llwyddiannus

Po fwyaf rydych chi’n glynu at WCAG, y mwyaf y budd a gewch chi o’r algorithmau cyfryngau cymdeithasol gwahanol, a fydd yn rhoi hwb i’ch cynnwys ym mhobman!

Yn aml, yr arferion mwyaf hygyrch yw’r rhai sydd fwyaf hwylus i algorithmau, hefyd. Er enghraifft, nid yn unig mae creu trawsgrifiad ysgrifenedig i gyd-fynd â’ch podlediad yn golygu ei gwneud yn bosibl i gynulleidfa gyfan arall gyrchu’ch cynnwys, ond mae hefyd yn golygu ei bod yn hawdd i bobl chwilio amdano, ei ddyfynnu a’i rannu!

Cyrraedd cynulleidfa amrywiol

Yn Diversity and Ability, rydyn ni’n mynd y tu hwnt i hygyrchedd bob tro, i feddwl am gynhwysiant go iawn. I’ch helpu chi i feddwl am pam mae cynhwysiant mor bwysig, ail-luniwch y cwestiwn i ffocysu ar y bobl y gallech chi fod yn eu heithrio ar hyn o bryd, a beth yw cost yr eithrio hwn i chi.

Trwy greu cynnwys cynhwysol, byddwch chi’n cyrraedd cynulleidfaoedd parod, cynhyrfus newydd ac yn ymestyn eich cyrraedd.

 

2. Sut galla i wneud fy nghyfryngau cymdeithasol yn hygyrch?

Cadwch dri phrif ffocws mewn cof wrth feddwl am sut i wneud eich cynnwys ar y cyfryngau cymdeithasol yn fwy hygyrch:

Iaith

Ydy’ch ysgrifennu’n hygyrch, yn alluogol ac yn gynhwysol?

Cynrychiolaeth

Pwy ydych chi’n eu cynnwys yn eich cynnwys a’ch delweddau, a sut rydych chi’n eu cynrychioli?

Canfyddiad

Oes modd cyrchu eich cynnwys mewn ffyrdd amrywiol, yn hytrach na dibynnu ar un fformat yn unig?

 

3. Modelau o anabledd

Mae modelau o anabledd yn esbonio sut rydyn ni’n deall y cysyniad o anablu a’r rhwystrau mae pobl anabl yn eu hwynebu. Mae ein hiaith a’n cyfathrebu wedi esblygu o feio yn negyddol ac yn ddifenwol a symud tuag at ddathlu a gwerthfawrogi pob unigolyn. Bydd y modelau canlynol yn eich helpu i ddeall y ffyrdd gwahanol y gallai pobl drafod anabledd a meddwl amdano, a sut gall y ffordd rydych chi’n defnyddio iaith helpu i chwalu rhwystrau anablu.

Y Model Meddygol

• Yn ffocysu ar ddiagnosis.
• Yn rhoi bai a chyfrifoldeb ar unigolyn, gan awgrymu bod angen iddyn nhw gael eu ‘trwsio’ neu eu ‘gwella’.
• Mae pobl broffesiynol yn gweld namau a chyfyngiadau, yn canolbwyntio ar ddiagnosis, ac yn gweithredu ar sail hynny (ni waeth beth sy’n well gan unigolyn).

Y Model Cymdeithasol

• Yn ffocysu ar rwystrau; mae unigolion yn cael eu hanablu gan y rhwystrau sy’n cael eu gosod gan gymdeithas sydd ond yn croesawu un math o berson.
• Os ydyn ni’n dileu’r rhwystrau, caiff unigolion eu galluogi ac yn cael modd i gymryd rhan yn llawn a ffynnu.

Model Dathliadol Diversity & Ability

• Mae pawb yn cael eu gwerthfawrogi fel unigolion unigryw gyda’u set sgiliau wych eu hunain.
• Mae newidiadau sy’n cael eu gwneud yn rhagweithiol, yn hytrach nag aros i unigolyn ofyn amdanyn nhw, yn golygu bod pawb yn cael eu croesawu a’u galluogi.
• Mae’n meithrin ymdeimlad o berthyn, sy’n gwneud y byd yn lle gwell a brafiach i bawb!

 

4. Iaith

Geiriau plaen a chryno

• Siaradwch yn glir ac yn syml
• Anelwch at ‘oed darllen’ o oddeutu 13 oed
• Cadwch y cywair a’r eirfa’n gyson
• Ceisiwch osgoi jargon ac acronymau (neu eu hesbonio’n glir)

Awgrym gwych
Manteisiwch ar declynnau ysgrifennu am ddim fel Grammarly a Hemingway App i sicrhau bod eich iaith yn glir ac yn hygyrch.

Iaith gynhwysol

Defnyddiwch iaith sy’n gynhwysol, yn alluogol, ac sy’n cydymffurfio â’r model cymdeithasol o anabledd. Er enghraifft:

‘Pobl anabl’ yn lle ‘pobl ag anableddau’

‘Pobl sy’n defnyddio cadair olwyn’ yn hytrach na ‘phobl sy’n gaeth i gadair olwyn’

‘Pobl nad ydynt yn anabl’, yn hytrach na ‘phobl sy’n gorfforol abl’

Dilëwch eirfa waharddol (er enghraifft, ‘gwallgof, ‘penwan, ‘mud’, ‘cloff’) a chyfatebiaeth (er enghraifft, ‘syrthio ar glustiau byddar’, ‘dyled barlysol’, ‘y dall yn tywys y dall’)

I gael mwy o arweiniad, darllenwch ganllawiau’r Llywodraeth i iaith gynhwysol

 

5. Canfyddiad: testun

Cyflwyno testun mewn ffordd hygyrch

• Defnyddiwch #PascalCase neu #camelCase ar gyfer hashnodau. Mae hyn yn golygu defnyddio priflythyren ar ddechrau pob gair mewn hashnod i wneud yn siŵr ei fod yn ddarllenadwy; er enghraifft #CynnwysHygyrch
• Rhowch drefn glir ar eich testun, gan gynnwys digon o fylchau. Pan fydd nifer penodedig o nodau gyda chi (er enghraifft, mewn disgrifiadau ar LinkedIn, Facebook, Instagram a YouTube), sicrhewch fod gennych gymaint o le â phosibl drwy greu paragraffau.
• Defnyddiwch bwyntiau a rhifau bwled i greu cynnwys llinol, lle bydd y fformat yn caniatáu hynny.
• I bwysleisio testun, defnyddiwch deip trwm, ac nid teip italig na thanlinellu.

 

6. Canfyddiad: sain

Cyflwyno cynnwys sain mewn ffordd hygyrch

• Darparwch drawsgrifiadau ar gyfer cynnwys sain fel podlediadau.
• Ar gyfer fideos byw, sicrhewch fod modd defnyddio capsiynu awtomatig fan lleiaf (yr arfer gorau fyddai cynnwys trawsgrifio byw a chyfieithydd Iaith Arwyddion Prydain).
• Cadwch sŵn yn y cefndir (gan gynnwys cerddoriaeth) mor isel â phosibl. Dylech osgoi newid lefel y sain yn ddramatig.

 

 

7. Canfyddiad: deunyddiau gweledol

Gwneud eich deunyddiau gweledol yn hygyrch

• Dylech osgoi delweddau o destun lle y bo’n bosibl. Pan fyddwch chi yn eu defnyddio nhw (er enghraifft, ar Instagram), gwnewch yn siŵr bod yr holl destun yn cael ei ysgrifennu yn y capsiwn neu’r disgrifiad.
• Cadwch eich cynnwys mewn trefn glir. Sicrhewch fod cyferbyniad uchel rhwng y lliwiau.
• Defnyddiwch ddisgrifiadau o ddelweddau a thestun amgen (alt text) bob amser.

 

 

 

8. Disgrifiadau o ddelweddau a thestun amgen (alt text)

• Ni ellir gweld testun amgen mewn postiad ar y cyfryngau cymdeithasol, ond mae’n hanfodol ar gyfer sicrhau bod delweddau’n hygyrch i bobl sy’n defnyddio darllenwyr sgriniau. Mae’n fyrrach fel arfer (125 o nodau neu lai), ac mae’n cynnwys manylion hanfodol delwedd.
• Mae disgrifiadau o ddelweddau’n fanylach, a gellir eu gweld yn y capsiynau.
• Defnyddiwch y fformiwla yma ar gyfer trefn eich disgrifiadau o ddelweddau a thestun amgen = gwrthrych, gweithred, a chyd-destun.

I ddisgrifio delweddau:

• Disgrifiwch gynnwys y ddelwedd ond ceisiwch osgoi defnyddio geiriau sy’n ymwneud â gweld (er enghraifft, peidiwch â dweud, “mae coeden yn dod i’r golwg” neu “gallwch chi weld dyn”).
• Disgrifiwch yr olwg sydd ar wynebau pobl.
• Disgrifiwch nodweddion, os ydych chi’n gwybod beth ydyn nhw (er enghraifft, os ydych chi’n gwybod beth yw rhyw a hil rhywun, mae hyn yn wybodaeth bwysig i’w chynnwys, ond gwnewch yn siŵr nad ydych chi byth yn cymryd hyn yn ganiataol).

 

9. Beth nesaf?

Dewch yn hen law ar greu disgrifiadau o ddelweddau a thestun amgen, ysgrifennu mewn #camelCase, a defnyddio iaith gynhwysol!

Dilynwch Diversity & Ability ar y cyfryngau cymdeithasol i gael awgrymiadau gwych a’r arweiniad diweddaraf am gyfathrebu cynhwysol. Dysgwch sut i wneud eich gwefan yn hygyrch i sicrhau bod cynhwysiant cyfannol ar draws eich cyfathrebiadau i gyd.

 

 

10. Lawrlwytho’r canllaw

Lawrlwythiad: Sut ydw i’n gwneud fy nghynnwys ar y cyfryngau cymdeithasol yn hygyrch gan Diversity and Ability [pdf 5mb]

 

Browse related resources by smart tags:

Access Accessibility Digital content Social media Website accessibility

Resource type: How to guide / Toolkit

Except where noted and excluding company and organisation logos this work is shared under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY 4.0) Licence

Please attribute as: "How do I ensure that the digital content I create is accessible? (2022) by Diversity & Ability supported by The National Lottery Heritage Fund, licensed under CC BY 4.0